Wielu z nas zastanawia się, kiedy wymiana licznika prądu wiąże się z dodatkowymi kosztami, a kiedy możemy liczyć na bezpłatną usługę ze strony naszego dostawcy energii. Szczególnie w kontekście obowiązkowej wymiany na inteligentne liczniki zdalnego odczytu (LZO) w Polsce, ta kwestia budzi wiele pytań. Ten artykuł rozwieje Twoje wątpliwości, wyjaśni Twoje prawa i obowiązki, a także uspokoi Cię w kwestii finansowych aspektów tego procesu.
Wymiana licznika prądu: Kiedy jest bezpłatna, a kiedy ponosisz koszty?
- Większość wymian licznika prądu jest bezpłatna dla odbiorcy, ponieważ właścicielem urządzenia jest Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD).
- Obowiązkowa, ogólnokrajowa wymiana na inteligentne liczniki zdalnego odczytu (LZO) do 2031 roku jest w całości pokrywana przez OSD.
- Wymiana jest darmowa również w przypadku zakończenia okresu legalizacji licznika, jego awarii (nie z winy odbiorcy) lub instalacji fotowoltaiki (na licznik dwukierunkowy).
- Koszty ponosisz, gdy wymiana następuje na Twoje żądanie (poza harmonogramem), licznik zostanie uszkodzony z Twojej winy lub wnioskujesz o instalację licznika przedpłatowego.
- Płatne wymiany na wniosek klienta mogą kosztować od 300 do 800 zł, w zależności od operatora i rodzaju usługi.
- Sam proces wymiany jest krótki (20-30 minut) i wiąże się z krótką przerwą w dostawie prądu.
Kiedy wymiana licznika prądu jest dla Ciebie bezpłatna?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, ogólnokrajowa wymiana liczników na inteligentne liczniki zdalnego odczytu (LZO) jest procesem obowiązkowym dla wszystkich odbiorców energii elektrycznej w Polsce. Co najważniejsze dla Twojego portfela, ta wymiana jest w całości bezpłatna. Cały koszt, szacowany na około 360-400 złotych za jedno urządzenie, pokrywa Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD). Proces ten jest realizowany etapami i ma zakończyć się do lipca 2031 roku. Już do końca 2025 roku inteligentne liczniki ma mieć 35% odbiorców, a do końca 2028 roku 80%.
Co więcej, Twój OSD jest również odpowiedzialny za wymianę licznika, gdy ten zakończy swój okres legalizacji. Każdy licznik ma określony czas, po którym musi zostać wymieniony na nowy, aby zapewnić prawidłowość pomiarów. Ten okres legalizacji wynosi zazwyczaj od 8 do 15 lat i jest to standardowa procedura, za którą nie musisz nic płacić.
Również w przypadku awarii lub nieprawidłowego działania licznika, jeśli nie jest to spowodowane Twoim działaniem lub zaniedbaniem, jego wymiana jest całkowicie bezpłatna. Operator systemu dystrybucyjnego jest zobowiązany do zapewnienia sprawnego działania infrastruktury pomiarowej.
Jeśli planujesz montaż własnej mikroinstalacji fotowoltaicznej, pamiętaj, że w takiej sytuacji obowiązkowa jest wymiana Twojego dotychczasowego licznika na licznik dwukierunkowy. Ta usługa również jest realizowana przez OSD i co istotne, jest dla Ciebie bezpłatna. Operator ma na to zazwyczaj 30 dni od momentu zgłoszenia przez Ciebie przyłączenia mikroinstalacji.
Kiedy wymiana licznika wiąże się z kosztami?
Istnieją jednak sytuacje, w których wymiana licznika prądu może wiązać się z dodatkowymi kosztami po Twojej stronie. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy sam wnioskujesz o wymianę sprawnego licznika, a nie wynika to z harmonogramu OSD, awarii czy zakończenia legalizacji. Może to być na przykład chęć modernizacji instalacji, zmiana taryfy energetycznej lub po prostu preferencja posiadania nowszego modelu urządzenia. W takich przypadkach koszt usługi wymiany licznika, wraz z instalacją i uruchomieniem, może wahać się w ogólnym przedziale od 300 do nawet 800 złotych, w zależności od konkretnego operatora i zakresu usługi.
| Operator | Usługa | Koszt brutto |
|---|---|---|
| PGE | Instalacja i uruchomienie zdalnej transmisji (licznik jednofazowy) | 396,06 zł |
| PGE | Instalacja i uruchomienie zdalnej transmisji (licznik trójfazowy) | 420,66 zł |
| Tauron | Wymiana licznika na żądanie klienta | 439,11 zł |
Kolejnym scenariuszem, w którym możesz zostać obciążony kosztami, jest uszkodzenie licznika z Twojej winy. Dotyczy to sytuacji takich jak zerwanie plomb zabezpieczających czy uszkodzenia mechaniczne urządzenia. W takich przypadkach oprócz kosztów samej wymiany, możesz zostać obciążony karą. Przykładowo, koszt zerwanej plomby to około 150 złotych.
Jeśli z własnej inicjatywy chcesz zainstalować licznik przedpłatowy, musisz liczyć się z tym, że ta usługa jest płatna. Koszt zakupu i montażu takiego urządzenia może wynieść od 350 do nawet 800 złotych. Warto zaznaczyć, że w sytuacji zadłużenia, OSD może zainstalować licznik przedpłatowy bezpłatnie, jednak nie jest to usługa na życzenie klienta, a środek zaradczy w trudnej sytuacji finansowej.
Inteligentne liczniki w Polsce: wszystko, co musisz wiedzieć
Instalacja inteligentnych liczników zdalnego odczytu (LZO) jest w Polsce obowiązkowa. Jest to element szerszego, narodowego programu modernizacji infrastruktury energetycznej, który wynika z nowelizacji Prawa energetycznego. Celem tego programu jest zwiększenie efektywności energetycznej i umożliwienie lepszego zarządzania siecią.
Harmonogram wymiany inteligentnych liczników w Polsce wygląda następująco:
- Do końca 2025 roku: 35% odbiorców powinno mieć zainstalowane liczniki LZO.
- Do końca 2028 roku: 80% odbiorców powinno mieć zainstalowane liczniki LZO.
- Do końca 2031 roku: 100% odbiorców powinno mieć zainstalowane liczniki LZO.
Inteligentne liczniki niosą ze sobą szereg korzyści dla odbiorców. Przede wszystkim pozwalają na znacznie lepszą kontrolę nad zużyciem energii elektrycznej, dzięki możliwości monitorowania go w czasie rzeczywistym. Eliminuje to potrzebę prognozowania Twojego zużycia przez dostawcę, co często prowadziło do niedoszacowania lub przeszacowania rachunków. Zdalny odczyt danych z licznika oznacza również koniec z koniecznością cyklicznego podawania stanów licznika czy wizyt inkasenta w Twoim domu.
Pojawia się często pytanie, czy można odmówić instalacji inteligentnego licznika. Odpowiedź jest jednoznaczna: nie. Wymiana na inteligentny licznik jest obowiązkowa i wynika z przepisów prawa. Odmowa instalacji może wiązać się z konsekwencjami ze strony Operatora Systemu Dystrybucyjnego.
Proces wymiany licznika prądu krok po kroku
Zanim dojdzie do wymiany licznika, OSD poinformuje Cię o planowanym terminie. Zazwyczaj odbywa się to z odpowiednim wyprzedzeniem, za pomocą wiadomości SMS, e-maila lub tradycyjnego listu. Warto zwrócić uwagę na te komunikaty, aby być przygotowanym.
Sam proces wymiany licznika jest zazwyczaj bardzo szybki i sprawny. Oto jak przebiega:
- Przygotowanie: Monter przyjeżdża pod wskazany adres w umówionym terminie.
- Czas trwania: Sama wymiana trwa zazwyczaj od 20 do 30 minut.
- Przerwa w dostawie prądu: W tym krótkim czasie nastąpi przerwa w dostawie energii elektrycznej do Twojego lokalu.
- Spisanie stanów: Monter spisuje stan licznika, który jest demontowany, oraz stan nowego, instalowanego urządzenia.
- Demontaż i montaż: Następuje demontaż starego licznika i instalacja nowego.
- Zabezpieczenie: Nowy licznik jest plombowany, co jest istotnym elementem zabezpieczającym.
Po zakończeniu prac, odbiorca otrzymuje dokument potwierdzający wymianę licznika. Warto dokładnie sprawdzić zawarte w nim informacje, takie jak stan licznika, datę wymiany oraz dane dotyczące nowego urządzenia, aby mieć pewność, że wszystko zostało poprawnie odnotowane.
Odpowiedzialność za licznik: o czym pamiętać?
Aby zapewnić prawidłowe rozliczanie zużycia energii, ważne jest, abyś potrafił rozpoznać potencjalne nieprawidłowości w działaniu licznika. Sygnałem ostrzegawczym mogą być nagłe i niewytłumaczalne zmiany w wysokości rachunków za prąd, zwłaszcza jeśli Twoje nawyki związane ze zużyciem energii nie uległy zmianie. Inne objawy to na przykład nietypowo zachowujące się diody na liczniku (np. świecące ciągle lub migające w nienaturalny sposób) lub brak jakichkolwiek wskazań na wyświetlaczu.
Każdy licznik energii elektrycznej podlega tzw. legalizacji, czyli procesowi sprawdzenia i poświadczenia jego dokładności pomiarowej przez odpowiednie instytucje. Legalizacja jest kluczowa dla prawidłowego rozliczania zużycia energii. Po upływie terminu ważności legalizacji, licznik musi zostać wymieniony przez OSD, co, jak już wspomnieliśmy, odbywa się bezpłatnie dla odbiorcy.
Bardzo ważne jest, aby nigdy nie zrywać plomb zabezpieczających licznik. Zerwanie plomb jest traktowane jako naruszenie bezpieczeństwa i może wiązać się z poważnymi konsekwencjami finansowymi, w tym karami umownymi. W przypadku, gdy przypadkowo lub w wyniku nieprzewidzianych okoliczności plomba zostanie uszkodzona lub zerwana, należy natychmiast zgłosić ten fakt do swojego Operatora Systemu Dystrybucyjnego. Niezwłoczne działanie może pomóc w uniknięciu dodatkowych kosztów i wyjaśnieniu sytuacji.
